• Büyükşehir Belediyespor Kulübü Sporcusundan Büyük Başarı
    Büyükşehir Belediyespor Kulübü Sporcusundan Büyük Başarı
  • Vali Aydın Baruş Adına Basketbol Turnuvası Düzenlendi
    Vali Aydın Baruş Adına Basketbol Turnuvası Düzenlendi
  • Yeşilyurt Belediyespor Kulübü Sporcuları Başarılarına Yeni Başarılar Ekliyor
    Yeşilyurt Belediyespor Kulübü Sporcuları Başarılarına Yeni Başarılar Ekliyor
  • Başkan Gürkan ve Vali Şahin’den Yeni Malatyaspor’a Hayırlı Olsun Ziyareti
    Başkan Gürkan ve Vali Şahin’den Yeni Malatyaspor’a Hayırlı Olsun Ziyareti
  • Muharrem Zeyno Adına Düzenlenen Kurumlar Arası Futbol Turnuvası Başladı
    Muharrem Zeyno Adına Düzenlenen Kurumlar Arası Futbol Turnuvası Başladı
  • Kayısı Festivali Kapsamında Spor Şenliği Düzenlendi
    Kayısı Festivali Kapsamında Spor Şenliği Düzenlendi
  • Milletvekili Tüfenkci’den Yeni Malatyaspor’a Hayırlı Olsun Ziyareti
    Milletvekili Tüfenkci’den Yeni Malatyaspor’a Hayırlı Olsun Ziyareti
  • Büyükşehir Belediyesi 18 Okula 26 Spor Tesisi Kazandırıyor
    Büyükşehir Belediyesi 18 Okula 26 Spor Tesisi Kazandırıyor
  • Yeni Malatyaspor Kayyum’dan Döndü
    Yeni Malatyaspor Kayyum’dan Döndü
  • TFF 3. Lig’e yükselen Arguvan Belediyespor’da Hazırlıklar başladı
    TFF 3. Lig’e yükselen Arguvan Belediyespor’da Hazırlıklar başladı
Malatya Haber,Malatya Güncel Haberleri
MASKİ’den Personele Aşure İkramı
MASKİ’den Personele Aşure İkramı

Personele Aşure ikram eden MASKİ...

Dj’likden Prodüktörlüğe
Dj’likden Prodüktörlüğe

DJ olarak haklı bir şöhreti...

Yeni İtfaiye Binası Hizmete Girdi
Yeni İtfaiye Binası Hizmete Girdi

Sivas Belediyesi tarafından İtfaiyecilerin olaylara...

BİR ÖNERİM VAR!
BİR ÖNERİM VAR!

Spread the loveTweetToplumun hızla kirlendiği...

VAY BE!
VAY BE!

Spread the loveTweetVay be! Daha...

FUTBOLU SEVİYORUZ
FUTBOLU SEVİYORUZ

Spread the loveTweetFutbol heyecanı 5...

Gürkan ve Milletvekili Tüfenkci Sebze ve Meyve Hali’ni Ziyaret Etti
Gürkan ve Milletvekili Tüfenkci Sebze ve Meyve Hali’ni Ziyaret Etti

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Selahattin...

Havalanı Yolu Genişletiliyor
Havalanı Yolu Genişletiliyor

Havaalanı-Kağıt Fabrikası arasındaki 16 km’lik...

Bu Ülke
Bu Ülke

Bu...

Reşat Erdoğan’dan 5 Bin Kişilik İftar Yemeği
Reşat Erdoğan’dan 5 Bin Kişilik İftar Yemeği

Reşat Erdoğan’dan 5 Bin Kişilik...

İKİ VAKTİN NAMAZINI BİRLEŞTİREREK KILABİLİR MİYİZ
İKİ VAKTİN NAMAZINI BİRLEŞTİREREK KILABİLİR MİYİZ

İKİ VAKTİN NAMAZINI BİRLEŞTİREREK KILABİLİR...

Siyasette Unutulmayacak Olan İşte O Kareler
Siyasette Unutulmayacak Olan İşte O Kareler

Siyasette Unutulmayacak Olan İşte O...

Kim Yapıyor Bu Binaları
Kim Yapıyor Bu Binaları

Kim Yapıyor Bu...

Bu Evi Görenler Gözlerine İnanamıyor
Bu Evi Görenler Gözlerine İnanamıyor

Bu Evi Görenler Gözlerine...

Hipnotize Edici Yansımalar
Hipnotize Edici Yansımalar

Hipnotize Edici...

El Emeği, Göz Nuru Çalışmaların Sergisi Açıldı
El Emeği, Göz Nuru Çalışmaların Sergisi Açıldı

El Emeği, Göz Nuru Çalışmaların...

Malatya Haber,Malatya Güncel Haberleri
YESEVİ BABA (1093 – 1166) VE MEDENİYET TASAVVURUMUZ – I
Prof. Dr. Orhan KAVUNCU Prof. Dr. Orhan KAVUNCU fethi_yucesoy@hotmail.com
Spread the love

Yesevî Baba Divan-ı Hikmet’e aşağıdaki dörtlükle başlar:

Bismillah dep beyan eyley hikmet aytıp

Taliplerge dürr ü gevher saçtım mena

Riyazeti katı tartıp kanlar yutup

Men defter-i sâni sözün açtım mena

 

Hoca Ahmet Yesevi hazretleri Miladi XI. Asır sonlarından XII. Asır ortalarına kadar yaşamış bir maneviyat büyüğüdür. Nesli Hazreti Ali (R.A.) efendimize kadar uzanır. Yusuf Hemedani Hazretlerinin en büyük halifesidir. Yesevi Baba Buhara’dan memleketi olan Türkistan’a dönünce silsile onun yerine geçerek dergahta irşad vazifesini sürdüren ikinci halife Abdülhalik Gücdüvani hazretlerinden devam etmiştir. Bugün Türkistan’da ve Türkiye’de yaygın olan tarikatların çoğu bu silsileden gelir. Ezcümle Nakşibendilik, Kübreviyye ve Sühreverdiyye, Bektaşilik ve hatta Sühreverdiyye üzerinden Mevlevilik dahi Yesevilikle yakından ilişkilidir.

Yesevi Baba’nın aşkını, efendimize (S.A.V.) sevgisinin derecesini anlayınız ki, kameri takvim hesabıyla 63 yaşına gelince “peygamber efendimizden daha fazla gün yüzünde durmak sünnete mugayir olur” diyerek hayatının geri kalan kısmını yer altında tamamlamıştır. Divan-ı Hikmeti burada yazmıştır. Galip olan rivayete göre yer altında 10 yıl yaşamış, bazılarına göre ise bir 63 yıl da yer altında geçirmiştir.

16. asırda yükselen medeniyetimizin temellerini kavrayabilmek için Yesevi Baba’nın hikmetlerinde işlediği konulara bakmak yeterlidir:

Garip, Fakir, Yetimlere Sahip Çıkmak:

O, Divan-ı Hikmet adı altında toplanan şiirlerinde, “garip, fakir yetimleri kollayıp onların gönüllerine girmek ve gönlü katı ve cahil insanlardan uzak durmak” gereğinden bahseder. Çok sevdiği Resulallah (S.A.V) efendimiz için, “garip, fakir yetimlerin halini sorduğu günün gecesi Miraç’a çıkıp didar gördüğünü” yazar. Hikmetlere göre, efendimiz Miraç’tan döner dönmez yine garip fakir, yetimlerin halini sormuştur. Hatta Medine’ye varıp garip olmuş, gariplikte mihnet çekip Habip (sevgili) olmuştur. İşte o Hikmetler,

Nerde görsen gönlü kırık, merhem oluver Öylesi mazlum yolda kalsa yoldaş oluver Mahşer günü dergâhına yakın oluver Benlik güden ahaliden kaçtım ben işte

Garip, fakir, yetimleri Resul sordu O gecesi Miraç’a çıkıp didâr (sevgilinin cemali) gördü Geri indiğinde fakirlerin hâlini sordu Gariplerin izini izleyip indim ben işte

Medine’ye Resul varıp garip oldu Gariplikte mihnet çekip Habip (sevgili) oldu Cefa çekip Yaradan’a yakın oldu Garip olup menzillerden aştım ben işte

Her kim didâr-talep etse sözü söyledim Canı cana bağlayıp damardan girip Garip, yetim, fakirlerin gönlüne saygı gösterip Gönlü katı ahaliden kaçtım ben işte (Hikmet-1)

Akıllı isen gariplerin gönlünü avla Mustafa gibi ülkeyi gezip yetim ara Dünya perest nâ-cinslerden yüzün çevir Yüzüm çevirip derya olup taştım ben işte Garip, fakir, yetimleri sevindiresin Aziz canını parçalayıp kurban edesin Yiyecek bulsan misafir kılasın Hak’tan işitip bu sözleri dedim ben işte

Onun ele aldığı diğer konuları da gelecek yazılarımızda inşallah işleyeceğiz. Fakat bu ilk ele aldığımız konuda bile büyüklüğümüzün bir sebebini görüyoruz. Garip, fakir, yetimlerin halini sormak, onların derdine merhem olmak, ümmeti olmakla şeref duyduğumuz peygamber efendimizin sünnetidir. Yesevi babanın göçebe Türk aşiretlerine bu şiirlerle öğrettiği o sünnet sayesinde atalarımız merhametle hükmettiler. Güttükleri bir çok yere sadece kılıç zoruyla değil,merhamet ve adaletleri arzu edildiği için davet edilerek gittiler.

 

Bakın bize insan haklarında filan bahseden batılılar Amerika kıtasına 16. Asır başlarında gittiler. Biz Anadolu ve Rumeli’ye 11 asır başlarında geldik. Biz kimi bulduysak birlikte yaşadık. Ermenisi, Rumu, Süryanisi bizimle beraber varlıklarını bugüne getirdiler. Batılılar Amerika’ya gittikten 200 sene sonra ne Güney ne de Kuzey Amerika’da yerli namına hiçbir şey kalmadı. Üstad Necip Fazıl’ın dediği gibi,

 

Allah’ın on pulunu bekleye dursun on kul; Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul.

Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa; Yaşasın, kefenimin kefili karaborsa!

Kafdağı’nı assalar, belki çeker de bir kıl! Bu ifritten sualin, kılını çekmez akıl!

 

1992 Hocalı Katliamını nereye koymalıyız? Ermeni soykırımını tanıyın diyenlere sormak lazım: 20. Asırda ve 21 asrın başında halen kim kimi öldürüyor? Serbrenitsa, Hocalı, Afrika’da olanlar, Ruganda’da, Somali’de olanlar gösteriyor ki propagandanın gücüyle gerçek suçlular suçsuz, suçsuzlar da suçlu gibi gösterilebiliyor.

1992’de Ermeniler Azerbaycan topraklarını işgal ettikten bugüne 22 sene geçti. Çözüm için AGİT bünyesinde oluşturulan Minsk grubunun eş başkanları olan Fransa, ABD ve Rusya’nın bir troyka olarak tutumları da, adil ve tarafsız bir çözüm yerine Ermenilerin fiili durumunu mümkün olduğunca yaygınlaştırmak istediklerini gösteriyor. Kendi kriterleri olarak 2007’de kabul edilen Madrid kriterlerine uymayan Ermenistan’a hiçbir yaptırım uygulanmıyor; sadece seyretmekle yetiniyor troyka.

 

Bize insan haklarından bahsedenler aslında bizden insanlığı öğrenmelidirler. Elbette atalarımız bu erdemli idareyi Kur’an ve sünneti takip ederek gerçekleştirdiler. Allah bizi o kutlu yoldan ayırmasın. Yesevi babaların ve takipçilerinin ve emsallerinin feyzinden istifade edenlerin sayısı artsın eksilmesin. Atalarımızın gerçekleştirdiği büyüklüğe tekrar erişmek istiyorsak hulus-i kap ile Allah’ın rızasına talip olarak, onun sevgisini kaybetmekten korkarak idare edelim, kendimize ve yönettiklerimize zulmedenlerden olmayalım.


Prof. Dr. Orhan KAVUNCU » Yazarın Diğer Yazıları

YORUM YAPMAYA NE DERSİNİZ


Yukarı Geri Ana Sayfa